09
Okt
08

Frank Boon

Op bezoek bij de grootmeester.

In 1978 vult Frank Boon in Halle een paar Methusalems – flessen van 6 liter – met een mengeling van oude en jonge lambikken, 80% frambozen en 20% krieken.  Het is Le Miroir – ooit zelf nog brouwerij – in Jette die de flessen frambozenbier heeft gevraagd, maar als één van de uitbaters sterft, wordt afgezien van de bestelling.  De flessen verhuizen enkele malen vanuit Halle naar eindbestemming Lembeek.  Ooit stonden de flessen eens onder water in een kelder, “wat niet erg is zolang de druk in de flessen groter is dan die van het water”.  Begin oktober en dertig jaar later doorzoeken Lambikstoempers Wanne Madalijns, Wim Dekelver en ikzelf de brouwerij in Lembeek, op zoek naar Frank Boon.  Eén van de kolossale flessen is beginnen lekken: het is tijd om de geest uit de fles te halen.

De eenvoudige muilband, een manueel in elkaar gedraaide gegalvaniseerde ijzerdraad, wordt verwijderd. Minutieus, geduldig en secuur als bij een operatie, wordt de fragiele kurk uit de flessenhals getrokken.  Een zachte zucht laat het leven los.  Voorzichtig, om de flinke laag gist niet te doen opschrikken, wordt het oude bier in kruiken overgeheveld.  Een helder robijnkoperen bier laat onze ogen stralen.  Het is stil als de eerste geuren onze neusholten binnendringen, als het oude vocht onze lippen beroerd.

  

Het is al even magisch om hier naast Frank Boon dit bier te mogen proeven, een levende encyclopedie in de materie van de lambikbieren.  In 1975 startte hij als 22-jarige bescheiden als geuzesteker en handelaar in speciale bieren in een voormalige suikerfabriek in Halle. In 1978 kocht hij de stekerij van Jean De Vits in Lembeek: een waar ‘Bokrijk’.  Wegens plaatsgebrek verhuisde Frank naar een leegstaande fabriek in het centrum.  De passie voor lambikbieren maakte ook echte brouwplannen los. De brouwzaal, gemonteerd met traditioneel tweedehandsmateriaal, werd operationeel in 1989.  Het eerste brouwsel van 40 hectoliter werd feestelijk gevierd op 6 september 1990.  Uitgebreide informatie over de geschiedenis van brouwerij Boon kan je lezen in het artikel van Casimir Elsen voor De Zytholoog nr. 6 (verschenen juli 2004).


Het lambikbrouwseizoen is weer volop aan de gang.

Het oude frambozenbier geurt meteen naar vanille en kruidnagel. “Eigen aan oude lambik”, verklaart Frank Boon, die ook nog een whiskyverbinding waarneemt.  Het zurige aroma draagt een lichte houttoets, wat framboos, later ook krieken. De smaak is scherp zuur, maar nog binnen de grenzen van het aanvaardbare, niet agressief.  De nasmaak brengt niets nieuws, maar blijft lang hangen.  Toevoeging van Frank over het bier een dag later: “We hebben de rest van het bier in kruiken gedaan en die een dag koel bewaard, afgesloten van de lucht.  Het was zeer merkwaardig om dat een dag later te proeven: door de lichte oxidatie was de zure smaak veel minder waarneembaar en kwamen de houtachtige, cassisachtige smaken naar de voorgrond.  Ondanks het gebrek aan koolzuurgas was het bier ook volmondiger geworden.”  In vergelijking met de framboise van 30 jaar geleden, worden tegenwoordig 15% meer frambozen toegevoegd.

Na een paar glaasjes stelt Frank voor om Donkere Duivel te degusteren van amper 48 uur jong. Om de overgang van de oude zure knar naar het jonge zoete veulen niet al te brusk te maken, proeven we eerst enkele lambikken uit de foeders met een inhoud van 65 tot 100 hectoliter.  “In 2001 hadden we maar 13 foeders, nu maar liefst 87”, vertelt Frank Boon, “en terwijl enkele grote spelers kreunen onder het dalend bierverbruik, kan ik de toenemende vraag amper volgen!”  Dit jaar zal hier 12% meer lambik geproduceerd kunnen worden, terwijl men verwacht dat de vraag tot 20% zal toenemen.  Het sleutelwoord is ‘kwaliteit’, die Frank Boon hoog, maar ook zo constant mogelijk tracht te houden. “Grote brouwerijen proberen met de modernste technieken het bier zo goedkoop mogelijk op de markt te brengen met nefaste gevolgen voor de smaak van hun bieren. En als de kwaliteit van hun bieren daalt, is het maar normaal dat ook de consumptie naar beneden gaat.  De kinderen van de groten studeren economie of rechten; mijn zoon studeert biochemie: het bier moet primeren.”

Onze tocht langs de foeders is een leerrijke les in ‘smaken herkennen’.  Proeven is één zaak; er de juiste chemische verbindingen in functie van het evolutie- of brouwproces van het bier aan koppelen is nog heel wat anders.  Een eerste jonge lambik heeft significant kruidnagel in het aroma. “4-Vinylguaiacol”, verklaart Frank Boon, “iets wat je ook in hogegistingsbieren kan vinden en zelfs kenmerkend is voor Westmalle Tripel”.  Een andere lambik – bijna klaar voor het versnijden tot geuze – heeft een okkernotensmaak, nadat we de lambik stevig in ons glas hebben rondgewalst om de sterke zwavelgeur te doen verdwijnen: “zwavelverbindingen die ontstaan bij de vergisting, maar snel oplossen in contact met de CO² in de lucht”.  Weer een andere lambik heeft een ‘vieze bloemkolengeur’, wat wijst op DMS (dimethylsulfide).  Telkens gaat het om stappen in het vergistingsproces en allen zijn het tijdelijke fenomenen.

We stappen naar een nog vrij nieuwe volledig betegelde ruimte.  Een schril contrast met de foederzaal.  De hygiëne is hier van enorm belang, want het is absoluut niet evident om een hogegistingsbier te brouwen waar de concentratie van wilde gisten in de lucht zo hoog is.  In deze ruimte staan klaringskuipen, overtrektanks om lambik te mengen, botteltanks (bier dat klaar is voor afvulling), lagertanks en 5 cilinderconische gisttanks.  De gisttanks zijn slechts zo’n 170 cm hoog: “gisttanks van boven 2 meter bemoeilijken of verhinderen zelfs de estervorming, belangrijk voor een hogegistingsbier”.  Frank presenteert ons een glaasje van de Donkere Duivel in wording en schat het alcoholgehalte tot dus ver rond de 4 vol%alc.  Het jonge bier heeft een zoetig en hopbitter aroma.  De smaak is erg zoet, plakkerig, caramel en ik proef wat rijpe banaan.  In de nasmaak komt weer wat hopbitterheid opzetten.

De naam Duivelsbier stamt uit 1883 en werd gebrouwen door Pêtre Frères. Oorspronkelijk was het een bier voor bedevaarders, later kreeg het de stempel van ‘carnavalsbier’.  In 1952 wordt het biermerk overgenomen door brouwerij Vanderlinden en sinds 2002 zit het bier in de portefeuille van brouwerij Boon die het recept van het bier – met een toen niet al te beste reputatie in de streek – hertekent.  Brouwerij Moortgat is uiteraard nooit blij geweest met de benaming ‘Duivelsbier’ of ‘Donkere Duivel’.  Nochtans gebruikt Moortgat de naam Duvel pas sinds 1924.  Oorspronkelijk was het nu beroemde blond overvloedig schuimend bier trouwens bruin!  Pas in 1965 wordt de zware blonde ontwikkeld als een ‘champagnebier’ naar Duits voorbeeld.  In het fluitglas dat gebruikelijk was, kon je onmogelijk een volledig flesje Duvel gieten.  In 1972 wordt daarom het kelkglas – nu een icoon – geïntroduceerd.  De geschiedenis van Duivelsbier en Duvel wordt in dit artikel chronologisch beschreven.

Het zou me te ver drijven om alle verhalen en alle wetenswaardigheden die Frank Boon ons tijdens ons meer dan 3 uur durend bezoek vertelde hier neer te schrijven.  De stormvloed aan informatie was ook onmogelijk allemaal te onthouden (en het was te intrigerend om daar te zitten pennen).  Ik wil Frank Boon tenslotte van harte bedanken voor de immens interessante en leerrijke uiteenzetting.

Brouwerij BOON
Fonteinstraat 65
1502 Lembeek
TEL: 02 356 66 44
info@boon.be

Bronnen en meer info:
Website brouwerij Boon
Brouwer uit geestdrift (Casimir Elsen, Zytholoog nr. 6)
Op bezoek bij Frank Boon (Jef Van den Steen, Zytholoog nr. 6)
De etiketten van Boon (Fons Minne, Zytholoog nr. 6)
Duivels Bier, een zwaar donker stadsbier.

Een interessante link over de smaak van bier vind je hier op de website van hobbybrouwen.nl.

Advertenties

8 Responses to “Frank Boon”


  1. 1 Gert Brouns
    09/10/2008 om 07:45

    Een middagje Boon zou verplichte stof moeten zijn voor eenieder die van ver of dichtbij pretendeert iets van bier en bij uitbreiding geuze en lambik te kennen. Het plaatst ons onmiddellijk met beide voeten weer op de grond…amai,amai wat moeten we nog veel leren…
    Schitterend artikel, misschien eens publiceren op één of ander forum:-)
    Gerten

  2. 09/10/2008 om 09:22

    een zéér mooi verslag van een mooie, interessante maar vooral leerrijke namiddag.
    Waarschijnlijk volgen er nog wel zo’n dagskes…
    Groeten,
    Wanne

  3. 09/10/2008 om 13:14

    Dedju toch, om dorst van te krijgen, zo op een donderdagmiddag met het zonnetje buiten.
    Mooi artikel Steven (zure oude knar – lol)

  4. 12/10/2008 om 16:53

    Hallo Steven,
    Het mag gezegd, dit is gewoonweg een adembenemend prachtig artikel !
    Zeer mooi geschreven trouwens.
    Doe zo voort Steven ……
    Ik heb een linkje geplaatst op het nieuwe Nederlandstalig bierforum !
    http://forumbelgischbier.belgianbeerboard.com/
    Proost,
    Filip

  5. 5 joinke
    13/10/2008 om 14:50

    Prachtig moment moet dat geweest zijn, in bijzijn van zoveel smaakimpressies en encyclopedische kennis.
    Hopelijk mag ik ook zo eens dag meemaken. Sint, ik ben braaf geweest dit jaar :o)

  6. 6 Geroen Bierfanaat
    07/02/2013 om 19:04

    Als er één grootmeester bestaat binnen de brouwers die resoluut gekozen hebben om ons bierpatrimonium te bewaren is het Frank Boon. Hij heeft sinds jàren mijn respect. En indien hij persoonlijk een rondleiding verzorgt dan vergeet je dit NOOIT meer. Ik hop van ganser harte dat zijn zoon even “groot” zal worden.
    Frank is enerzijds een gigantisch boek vol kennis en anderzijds een échte mens met een warm (bier)hart.
    en deze zijn uiterst zeldzaam. Ook ik heb lof over de schrijfkunst van Steven V.
    Santé
    Geroen. Momenteel in de ban van Bier en Pralines . . .


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s


Vilvordia BierProefFestival 2012

Welkom !

  • 448,392 bierliefhebbers laafden hier hun dorst

Vul jouw e-mailadres in om je in te schrijven op deze blog en ontvang een bericht bij elke nieuwe post.

Doe mee met 280 andere volgers

RSS Biernieuws

  • Er is een fout opgetreden. De feed is waarschijnlijk uit de lucht. Probeer later opnieuw.

Steun Zythos !

Posts per dag

oktober 2008
M D W D V Z Z
« Sep   Nov »
 12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
2728293031  

Twittered


%d bloggers liken dit: