Archive for the 'bierhistorie' Category

09
jan
08

Volkscafés in kaart

Volkskunde Vlaanderen zoekt overblijvende volkscafés.

Volkskunde Vlaanderen vzw, een landelijke organisatie voor volkscultuur, wil het volkscafépatrimonium in Vlaanderen en Brussel in kaart brengen. Via de lancering van een nieuwe website, www.volkscafes.be, wil de vzw het publiek oproepen om hun volkscafé te registreren op de website. Met dit project wil de organisatie “het belang van het levende volkscafé als sociale ontmoetingsplaats en haar waarde als cultureel erfgoed onder de aandacht brengen”.

Via de registratie op de website hoopt de vzw de volkskroegen in de picture te zetten en uiteindelijk voor het behoud van het bestaande café-erfgoed zorgen. In een latere fase zal Volkskunde Vlaanderen zogenaamde “caféspotters” opleiden; dat zijn vrijwilligers die nagaan welke kroegen aan de criteria voldoen om van een echt “volkscafé” te kunnen spreken. In de loop van 2009 komt er ook een fotoboek.

Volkskunde Vlaanderen neemt een voorbeeld aan het Britse CAMRA, Campaign for Real Ale. CAMRA stelde een lijst samen van 250 cafés met een interieur dat een bijzondere erfgoedwaarde heeft en ijvert via lokale cafégroepen voor het behoud van die interieurs.”

Bron: www.gva.be (artikel)

20
nov
07

Brouwerij 3 Fonteinen

De droom van Armand Debelder.

Met een kloek patrijsje achter de kiezen, kan het feest helemaal beginnen: een rondleiding doorheen brouwerij 3 Fonteinen met monument Armand Debelder zélf als gastheer.  Een veertiental Lambikstoempers trotseren de eerste herfstkoude en trekken vooreerst naar het opslagmagazijn op een 500-tal meter van de brouwerij.  In deze geacclimatiseerde hal, waar het nooit warmer dan 16° C wordt (net als in de kelders van 3 Fonteinen zelf) , liggen de edele tonnen lambik in de beste omstandigheden te wachten tot ze uitgekozen worden voor assemblage.  De tonnen dragen het brandmerk van Pilsner Urquell, het bekende pilsbier van het Tsjechische Plzensky Prazdroj.  We ontwaren de tonmerken van Boon, Lindemans en Girardin.  Lambik van 3 Fonteinen is er op dit moment weinig voorradig omdat de hoge temperaturen in april het brouwseizoen én dus ook de brouwplannen abrupt beëindigden.

3 Fonteinen

3 Fontein (ton lambik Boon)   vat lambik Boon
Boven: Ton lambik met tonmerk Girardin, datum en brandmerk Pilsner Urquell.
Onder links: tonnen lambik 2 hoog gestapeld.
Onder rechts: lambik met sierlijke ‘L’, het tonmerk van brouwerij Boon.

Brouwerij 3 Fonteinen begon oorspronkelijk als stekerij in 1953 in een pand in de Hoogstraat.  De zaken floreerden zo goed dat uitbreiding noodzakelijk was: in 1961 wordt een pand tegenover de kerk aangekocht en meteen afgebroken om plaats te maken voor het huidige restaurantgebouw op het Herman Teirlinckplein.  De restaurantactiviteiten winnen steeds meer aan belangrijkheid en wanneer de consumptie van lambikbieren in 1990 een absoluut dieptepunt bereikt, staat het voortbestaan van de stekerij op de helling.  In 1993 winnen de laatste 3 overgebleven geuzestekers de OBP-trofee en het geloof in een toekomst voor de spontane gistingsbieren herleeft weer bij 3 Fonteinen en Hanssens.  Voor stekerij Moriau is het dan al onherroepelijk te laat.  In 1998 wordt een brouwinstallatie geïnstalleerd: brouwerij 3 Fonteinen is een feit.

Armand schenkt ons kriekenlambik rechtstreeks uit de lagertank, klaar om te worden afgevuld op flessen.  De krieken en de kriekenpitten (te proeven als een amandelnootachtige impressie) hebben hun werk gedaan op een 50-50 mengsel van lambik van 3 Fonteinen en Girardin.  De smaak is zeer fruitig (volle kriekensmaak en kriekenpitten), vrij zuur maar niet agressief.  Perfect !

Schrootmolen 3 Fonteinen  Brouwketel 3 Fonteinen

Koelschip 3 Fonteinen
Boven links: Schrootmolen van Deense makelij.
Boven rechts: Brouwketel.
Onder: Koelschip op de eerste verdieping.

In samenwerking met Willem van Herreweghen, brouwingenieur bij Palm Breweries en oprichter van stekerij De Cam, werd in 1998 een computergestuurde brouwinstallatie geïnstalleerd.  Deze installatie was voorheen de proefbrouwerij van de Inbev vestiging in Jupille.  De capaciteit bedraagt 1000 liter.  Het wort koelt af in het koelschip -dat kortelings het gezelschap krijgt van een tweede bak- en wordt op die manier spontaan bevrucht (een onbevlekte ontvangenis) door de aanwezige gistcellen in de lucht.  Daarna vergist en lagert de lambik in de houten tonnen om als jonge of oude lambik als dusdanig te worden geconsumeerd of om te worden versneden.  Behalve de lambikken aangekocht bij de collega lambikbrouwers, kan Armand nu ook gebruik maken van 3 Fonteinen lambik bij het blenden.  Zowel bij het brouwen als bij het steken, gaan de gedachten van Armand uit naar vader Gaston zaliger: ‘wat zou die ervan vinden, hoe zou hij het doen’.

Armand Debelder
Armand Debelder

Enkele flessen 3 Fonteinen Oude Kriek worden ontkurkt en daarna vergeleken met Oude Kriek van Schaerbeekse Krieken.  Het aroma van de Schaarbeekse is wat rijker, haar smaak licht zoeter, met een ietwat vollere kriekensmaak en nog net dat ietsje meer verfijnd.  De zurigheid is bij de ‘gewone’ Oude Kriek wat indringender, maar nooit wordt de drempel naar azijnzurigheid overschreden: ‘azijnzuur en bier gaan NIET samen’, benadrukt Armand. 

Oude Kriek 3 Fonteinen  Tire Bouchon Comptoir

Een Oude Geuze uit de persoonlijke collectie van de grootmeester mag daarna onze lippen beroeren.  Het is het signaal voor Armand om zijn toekomstplan te ontplooien.  Eind april (vooropgesteld tijdstip) gaat een droom van Armand Debelder in vervulling: de opening van ‘lambik-o-droom’.  In het pand naast de brouwerij wordt een proeflokaal ingericht.  Een aantal exquise specialiteiten waaronder oude bieren en speciale blends zullen er geschonken worden in kristallen glazen.  Oude Geuze moet het cachet krijgen dat het verdient: een zeer hoogwaardig product met een uitstraling die zich moeiteloos kan meten met de champagnewijnen.  Dat belooft !!!  Er wordt ook gewerkt aan een nieuw hogegistingsbier dat exclusief in de lambik-o-droom te verkrijgen zal zijn.  Er worden geen gerechten geserveerd: Armand wil geen concurrent zijn van het restaurant 3 Fonteinen van broer Guido.

Armand Debelder vertelde vol passie, vol gedrevenheid en was bij wijlen zelfs wat emotioneel.  Lambikbieren ontspruiten niet alleen uit houten vaten, ze komen vooral vanuit het hart.

BROUWERIJ 3 FONTEINEN
Hoogstraat 2A
1650 Beersel
Tel: 02/306.71.03
Fax: 02/305.07.41
infoNOSPAM@3fonteinen.be

13
nov
07

Chocolade

Uitvinding chocolade was accidentje bij brouwen bier.

“De eerste drinkbare chocola was waarschijnlijk een alcoholisch drankje, in tegenstelling tot de huidige chocolademelk. Mogelijk hebben de indianen vloeibare chocola ‘ontdekt’ bij het brouwen van een primitieve vorm van bier.”

Dat staat te lezen op de website van Het Laatste Nieuws vandaag.  Het volledige artikel lees je hier.

01
nov
07

Historisch overzicht van brouwerij Mena

Rotselaar eert brouwerij met tentoonstelling en boek.

De jaarlijkse Boekenbeurs is aan de gang.  De hoop die ik ooit koesterde om met een stapeltje bierboeken vanuit Antwerp Expo huiswaarts te keren, is reeds lang vervlogen.  Gelukkig is er nog een Jef Van den Steen, die er trouwens zal signeren op 11 november aan de Davidsfondsstand, en allicht is dit jaar ook het nieuwe boek ‘Alle Belgische Bieren’, waar ik niet bepaald wild van ben, zichtbaar aanwezig.  Maar goed, morgen ga ook ik toch wat  ‘snuisteren’ op de beurs om -naar bijna jaarlijkse gewoonte- al snel achter een glas De Koninck Palm Royal te verdwijnen, op de vlucht voor de massa die door de boeken kolkt en zich door de gangen wurmt.

Mena 01

Een interessant boekje dat ik onlangs kocht is ‘brouwerij Mena – Limonadefabriek Kina’, een historisch overzicht door Herman Voets.  Herman werkte bijna drie jaar aan dit boek én aan de gelegenheidstentoonstelling ‘EXPOrt MENA’ ter gelegenheid van de gerenoveerde Mena-site.  Het imposante brouwerijgebouw met haar unieke architectuur, geklasseerd als monument, dat nog steeds het zicht van Rotselaar bepaalt en een deel van haar geschiedenis schreef, kreeg immers een nieuwe bestemming aangemeten.  Voortaan zal ‘Vrije Tijdscentrum De Mena’ een ontmoetingsplaats zijn voor alle inwoners van Rotselaar en ‘de motor zijn achter een dynamisch jeugd- en cultuurbeleid’, aldus Burgemeester Dirk Claes in het voorwoord.

Boek brouwerij Mena

De geschiedenis van brouwerij Mena start 110 jaar geleden na conflicten tussen de ‘sussen’ en de ‘geuzen’, een gevolg van de schoolstrijd in 1879.  De geschillen escaleerden en hadden onder meer tot gevolg dat de liberalen (de ‘geuzen’ dus) weigerden om nog langer het katholieke bier te drinken van brouwerij De Toren.

Het was Eduard MEynckens, een liberale boer, die zijn boerderij ombouwde tot brouwerij nadat hij de knepen van het vak had aangeleerd bij brouwerij Van Roost (Jack-Op) in Werchter.  Na WO I en de dood van Eduard, zette tweede zoon Valère ternauwernood maar vastberaden de brouwerij verder, geholpen door Henri NAckaerts.  Er werd bier van hoge gisting gebrouwen: Boelt en Dobbelen Boelt.  Eind jaren ’20 wilde men bieren van lage gisting produceren (Mena-pils ontstond in 1930), maar daarvoor waren de oude gebouwen niet erg geschikt: een nieuw gebouw werd ontworpen én opgetrokken.  Zo verscheen het bekende 24-meter hoge art deco-gebouw dat in 1933 in gebruik werd genomen.

Brouwerij Mena flessen  Brouwer Mena reclamebord

Mena bakken  Mena terras

Na WO I kon brouwerij Mena gelukkig ook de Tweede Wereldoorlog overleven en de activiteiten uitbreiden.  In 1967, in een carroussel van overnames binnen de brouwerijwereld, werd brouwerij Mena overgenomen door Artois die de Rotselaarse brouwerij definitief sloot in 1969.

Ik heb je een korte en vrij droge samenvatting gegeven van de geschiedenis van de brouwerij.  Het boek verweeft deze geschiedenis met prachtige anekdotes.  De schrijver gunt je in levendige bewoordingen een blik in de verschillende zalen en ruimtes in en rond de brouwerij.  De verschillende biersoorten en biertypes worden beschreven, hoe ze werden gebrouwen, bewaard, vervoerd en in de cafés werden geschonken.  En we leren dat een brouwerij méér was dan alleen een plaats waar bier werd gemaakt.

Affiche Mena

Ik heb echt genoten van zowel de tentoonstelling als van het boek dat erg plezierig en bij wijlen sappig leest maar helaas af en toe ontsierd wordt door taalfouten (enkele incomplete zinnen, meermaals ontbreken van leestekens, …).  Het verheugde mij dat een gebouw met zo’n geschiedenis opnieuw een sociale bestemming krijgt, mensen opnieuw bij elkaar tracht te brengen, net zoals het werk in de brouwerij en de bieren van de brouwerij dat voorheen deden.  En het verheugde mij misschien nog meer dat deze nieuwe bestemming én de nodige verbouwingswerken ook gebeurden met eerbied voor die geschiedenis en de band met het brouwverleden niet hebben doorgeknipt, maar zelfs weer hebben aangehaald.

Mena Speciale

Voor de gelegenheid liet men een speciaal hooggegist biertje brouwen bij De Proefbrouwerij in Lochristi.  Special Mena werd in de foyer van De Mena verkeerdelijk verkocht onder Mena Pils.  Het oranje bier van 6 vol%alc. heeft een licht kruidige aanzet, is moutig en een lichtjes zoetig om hopbitterig te eindigen.  Dit eenvoudige, maar smakelijke doordrinkbier zal (uitendelijk dan toch niet, maar hun bierlijst blijft waanzinnig interessant) te proeven zijn op het Bierweekend van de Limburgse Biervrienden op 09, 10 en 11 november e.k. (zie de bieragenda voor meer informatie).

07
okt
07

Dag van het eetbare landschap

Morellebier brouwen in Bokrijk.

In openluchtmuseum Bokrijk werd eind september de ‘Dag van het Eetbare Landschap’ georganiseerd.  Een stralende nazomerzon bracht een massa volk op de been.  Vooreerst trokken we naar de ‘Oude Stad’ voor een goed glas Bokrijks Kruikenbier in ‘De Bierkelder’.  Het kleurige etiket vermeldt ‘brouwerij Sterkens’ die haar bieren in opdracht laat brouwen bij -allicht- Brasserie Du Bocq.  Het stroblonde bier meet 7,2 vol.%alc.  Een fruitig  en gistig aroma met wat kruidige toetsen en een stevige dosis mout toont zich wat zoetig plakkerig in de smaak.  De nasmaak loopt medium bitter uit.  Een weinig verrassende ervaring.

Bokrijk

Op de aanpalende streekproductenmarkt vind je een uitgebreid arsenaal aan eet- en drinkbare waren.  Een stand met kleurrijke passievruchten trekt onze aandacht.  We proeven er van een alcoholvrije cocktail met friszoetige maracuja’s en van boomtomaten.  Speculoos, jenever, Spaanse worst, peperkoek, honing, allerhande kruiden, chocolade … doen ons watertanden.

We wandelen doorheen de mooi gerestaureerde hoeves en huisjes, doorheen ‘een stukje Oost- en West-Vlaanderen’ en door ons geliefde ‘Kempenland’ met enkele gebouwtjes uit onze streek met een boerderijtje uit Heist-op-den-Berg, een woonhuis uit Westmeerbeek en de statige pastorij uit Schriek.

Morellesap 01  Morellesap 02

En zo bereiken we waar we voor gekomen zijn: de brouwdemonstratie.  In het Paenhuys uit Diepenbeek tracht men een verdwenen bier weer tot leven te wekken: morellebier.  De ‘morel’ (Prunus cerasus ‘Morello’) is een typisch Limburgse kriekenvariëteit.  Met een antieke machine perst men het bordeauxrode sap uit de krieken, een sap dat later aan het bier zal worden toegevoegd.

Brouwen 01  Brouwen04

Brouwen02  Brouwen03

Het beslag is klaar om gekookt te worden.  Met emmertjes hevelen de amateurbrouwers van vzw Demerdal Vliermaalroot het wort over van de maischketel naar de met hout gestookte kookketel.  Frank Boon en Marc Beirens kijken goedkeurend toe, terwijl Casimir Elsen deskundige uitleg geeft.  Enkele zakken overjaarse hop (men wil geen bitter bier bekomen) worden toegevoegd.  Buiten komt de champetter toe en even later ook meneer pastoor.  Nadat de draf uit de maischketel met de paardenkar is afgevoerd, zegent meneer pastoor onder het goedkeurend oog van Sint Arnoldus het bier.  Hij legt er de nadruk op dat werken op zondag niet toegelaten is, maar dat voor een zeer gerespecteerd man als brouwer Thijs vandaag een uitzondering kan gemaakt worden.  Met de sluiting van brouwerij Thijs in 1969 in Wellen, verdween ook de laatste producent van dit uniek Morellebier.

Drinken anno 1900

Uiteraard proeven we ook.  Het morellesap is heerlijk friszuur.  In een ander vaatje staat plat bier van ongeveer een jaar oud met een smaak die knipoogt naar een malse lambik.  In de tent kan je proeven van witbier, maar de meesten lopen storm voor het kriekenbier van de Gilde wat met 600 gram krieken per liter (!) eerder ‘fruitsap met wat bier erbij is’, zo stelt Frank Boon.  Niettemin smaakt het naar meer.  Voor sommigen is deze eerste zure bierervaring blijkbaar een wat minder aangename verrassing.

UPDATE 15/10/2007
Een reactie van Hans Veulemans, bierliefhebber:

Steven,

Ik las uw reportage over “De dag van het eetbare landschap” en wou als kleinzoon van Brouwerij Alen toch ook even reageren.  Ook deze brouwerij maakte een Morellebier en nam het later zelfs over van Brouwerij Thijs uit Wellen tot de stopzetting in 1980 (niet 1984 zoals vermeld in boek Geuze en kriek).  Op pagina 87 van het boek “Geuze en kriek de champagne van het bier” door Jef van den Steen kan je hierover info terugvinden. In bijlage een scan van een etiket van m’n peter zijn Morellebier en een etiket van Thijs.

Morellebier Alen

11
sep
07

Beershop Heremans

Een pakketje bier uit Schriek.

Verrassend biernieuws uit Schriek met de opening van een bierwinkel.  In het dorpje in de zuiderkempen staat al 32 jaar mijn gammel bed.  De trots van ons dorp was een kasteel dat in 1946 helaas werd afgebroken.  Twee mooie dienstgebouwen waar ooit mijn overgrootouders en grootmoeder nog woonden en de familie De Roij dienden en een halve slotgracht zijn stille getuigen van dit verleden.  We hebben een schitterende kerk, een mooie kapel ter ere van Sint-Bernardus en bovendien een pastorij in Bokrijk.  Ooit waren er twee brouwerijen actief in Schriek: brouwerij De Veuster († 1914) met de bieren Dubbel-Gersten en Leuvensch en brouwerij Vermylen († 1954) met Patersbier en het toen vermaarde bier Hop-La.

Brouwerij De Veuster
Zicht op brouwerij De Veuster.  De gebouwen uit 1886 zijn omgebouwd tot woonhuizen.  De gevel en het binnenplein zijn goed bewaard gebleven.
(bron)
Brouwerij Vermijlen
Het gebouw achteraan was de brouwerij Vermylen met feestzaal “De Ton” en het brouwershuis, nu omgebouwd tot restaurant Il Parma Antica (voorheen Brouwershof).  De foto is genomen in de Hoogstraat, ongeveer ter hoogte van het huis waar ik nu woon.
(bron)

Schriekenaren houden blijkbaar nog steeds van bier.  Zowat de helft van de oprichters en het bestuur van de Zythosvereniging ‘De Putse Bierkliek’ zijn geboren Schriekenaars.  Zelf lust ik natuurlijk ook graag eens een glas.  En nu hebben we dus zelfs een eigen bierwinkel, zo heb ik ontdekt: Beershop Heremans !  Het aanbod is met 55 bieren voorlopig nog vrij beperkt, maar het initiatief mag er zeker zijn.   Succes Kurt !  Je mag me spoedig in jouw winkeltje verwachten !

Beershop Heremans
Heremans Kurt
Schriekstraat 24
2223 Schriek
Tel 015/23 41 12
GSM 0497/54 49 55
kheremansNOSPAM@skynet.be

Openingsuren:
onpare weken op donderdag en vrijdag van 10:00 tot 12:00 uur
pare weken op donderdag en vrijdag van 17:00 tot 20:00 uur
wekelijks op zaterdag van 13:00 tot 18:00

Bronnen:
Belgische Brouwerijen, uitgegeven door Guilde des Tâte-bière, Lustin
Belgische Bieren, uitgegeven door Guilde des Tâte-bière, Lustin
Blog van René Lambrechts: http://www.bloggen.be/schriek  met prentkaarten uit de verzameling van Erik Ceuppens.
B.E.S.  Belgian Label & Cap Service: http://users.pandora.be/label.service



Vilvordia BierProefFestival 2012

Welkom !

  • 464.873 bierliefhebbers laafden hier hun dorst

Vul jouw e-mailadres in om je in te schrijven op deze blog en ontvang een bericht bij elke nieuwe post.

Doe mee met 280 andere volgers

RSS Biernieuws

  • Er is een fout opgetreden. De feed is waarschijnlijk uit de lucht. Probeer later opnieuw.

Steun Zythos !

Posts per dag

november 2019
M D W D V Z Z
« nov    
 123
45678910
11121314151617
18192021222324
252627282930  

Twittered